Con nhỏ ở Phú Hòa Đông thường học mầm non, tiểu học và trung học cơ sở ngay trong xã hoặc gần nhà, nhưng lên trung học phổ thông thì đường đi học dài hơn, và chuyện đưa đón trên những tuyến đường đông xe tải trở thành mối lo lớn của phụ huynh.
Bài này dành cho phụ huynh đang sống ở xã Phú Hòa Đông mới, gồm Phú Hòa Đông, Tân Thạnh Đông và Tân Thạnh Tây cũ, và gia đình chuẩn bị dọn về: tuyển sinh theo tuyến cư trú, giấy tờ cần lo trước, chọn mầm non, đưa đón con, an toàn trên đường, học thêm và những lợi thế của việc lớn lên ở một xã nông nghiệp. Tên trường và chỉ tiêu cụ thể thay đổi theo từng năm học, nên phụ huynh luôn kiểm tra với nhà trường và thông báo tuyển sinh chính thức.
Hệ thống trường ở một xã ngoại thành sau sáp nhập
Trước 7/2025, mỗi xã cũ Phú Hòa Đông, Tân Thạnh Đông và Tân Thạnh Tây đều có hệ thống trường mầm non, tiểu học, phần lớn có trường trung học cơ sở, do phòng giáo dục huyện Củ Chi quản lý. Sau khi bỏ cấp huyện và gộp ba xã thành một, các trường vẫn hoạt động tại chỗ cũ, học sinh vẫn học ở ngôi trường quen thuộc. Thay đổi chủ yếu nằm ở bộ máy quản lý và cách ghi địa chỉ, còn đường từ nhà tới trường của các em không đổi.
Trường trung học phổ thông phục vụ cả vùng rộng hơn, học sinh phía đông Củ Chi cũ thường học ở các trường cấp ba của khu vực, có em phải đi vài cây số đến hơn chục cây số. Một số gia đình ở sát sông còn cân nhắc cho con qua phía Thủ Dầu Một học, vì về khoảng cách có khi gần hơn; từ khi hai bờ cùng thuộc TP Hồ Chí Minh, chuyện này có thêm điều kiện, nhưng quy định tuyển sinh cụ thể phải theo hướng dẫn của ngành giáo dục thành phố từng năm.
Ngoài trường công lập còn có nhóm trẻ, lớp mầm non tư thục và cơ sở giữ trẻ gia đình, nhiều nhất dọc các trục đường đông dân và gần khu nhà trọ, phục vụ con em công nhân. Chất lượng các cơ sở này khác nhau nhiều, phụ huynh cần đến tận nơi xem trước khi gửi.
Chuẩn bị hồ sơ tuyển sinh đầu cấp
Tuyển sinh vào lớp một, lớp sáu ở TP Hồ Chí Minh dựa trên nguyên tắc phân tuyến theo nơi cư trú, và hiện nay phần lớn làm trực tuyến. Các bước chung để không bị trễ:
- Đăng ký thường trú hoặc tạm trú cho cả gia đình tại xã nơi đang ở càng sớm càng tốt, vì dữ liệu cư trú là căn cứ phân tuyến. Gia đình mới dọn về nên làm ngay trong tháng đầu.
- Kiểm tra thông tin của con trên cơ sở dữ liệu dân cư: họ tên, ngày sinh, mã định danh phải khớp với giấy khai sinh. Sai sót nhỏ có thể làm hồ sơ bị treo.
- Theo dõi thông báo tuyển sinh của ngành giáo dục thành phố và của trường gần nhà, thường công bố trước mùa tuyển sinh vài tháng, để biết thời gian đăng ký, cách nộp và giấy tờ cần có.
- Đăng ký đúng hạn trên hệ thống trực tuyến, ghi lại mã hồ sơ; nếu không quen thao tác, nhờ nhà trường hoặc cán bộ ấp hướng dẫn.
- Theo dõi kết quả và hoàn tất thủ tục nhập học theo lịch trường thông báo, mang theo bản chính các giấy tờ để đối chiếu.
Gia đình ở trọ vẫn có quyền cho con học trường công gần chỗ ở nếu đã đăng ký tạm trú. Nhiều phụ huynh lao động nhập cư bỏ lỡ điều này vì nghĩ phải có hộ khẩu thường trú mới được học, rồi phải gửi con về quê hoặc học trường tư xa.
Chọn mầm non và nơi giữ trẻ
Với cha mẹ đi làm ca ở xưởng hay khu công nghiệp, giờ đưa đón ở trường mầm non công lập đôi khi không khớp ca làm. Vì vậy nhiều gia đình gửi con ở nhóm trẻ tư nhận giữ sớm và đón muộn. Trước khi gửi, phụ huynh nên tự đến xem vào giờ hoạt động, không chỉ nghe giới thiệu.
Những điểm cần quan sát: số trẻ so với số người trông, có quá đông trong một phòng chật không; chỗ ngủ, chỗ chơi có thoáng, sạch, có quạt không; bếp nấu tách khỏi chỗ trẻ chơi chưa; khu nhà có gần ao, kênh, mương nước, đường tỉnh lộ không, cổng có khoá và hàng rào chắc không; nhà vệ sinh có phù hợp với trẻ nhỏ không. Ở vùng có nhiều kênh mương như Phú Hòa Đông, an toàn nước là điều phải hỏi đầu tiên.
Phụ huynh cũng nên hỏi cơ sở đã được cấp phép hoạt động chưa, người trông đã được tập huấn chăm sóc trẻ chưa, xử lý thế nào khi trẻ sốt hay bị thương. Cơ sở tử tế sẽ sẵn lòng cho phụ huynh xem và trả lời rõ ràng. Nếu có điều gì không yên tâm, có thể hỏi ý kiến UBND xã, nơi quản lý các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn.
Đưa đón con trên đường tỉnh lộ và đường ấp
Mối lo lớn nhất của phụ huynh ở xã là giao thông. Tỉnh lộ có xe tải, xe container và xe khách chạy nhanh, giờ học sinh đi học buổi sáng trùng với giờ công nhân đi làm. Đường ấp thì hẹp, có đoạn không có lề, có đoạn chạy ven kênh không rào. Mùa mưa đường trơn, tối sớm.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ hoặc người thân nên đưa đón trực tiếp. Khi chở con bằng xe máy, trẻ phải đội mũ bảo hiểm đúng cỡ, cài quai, ngồi phía sau ôm chặt hoặc ngồi ghế phụ có dây giữ với trẻ quá nhỏ; không để trẻ đứng phía trước. Đến trường nên dừng xe sát lề, cho trẻ xuống phía trong, không dừng giữa đường.
Học sinh lớn tự đạp xe đi học nên được dặn kỹ: đi sát lề phải, đi hàng một, không dàn hàng ngang nói chuyện, không đua xe, có đèn và áo màu sáng khi trời tối. Tốt nhất là đi theo nhóm bạn cùng đường và đi những tuyến ít xe tải hơn, dù có thể vòng xa một chút. Với học sinh cấp ba đi xe máy điện hoặc xe máy dưới 50 phân khối, phụ huynh cần nhắc chuyện đội mũ, không chở quá số người, không lạng lách. Cha mẹ nên tự đi thử tuyến đường con đi học một lần để biết chỗ nguy hiểm mà dặn cho đúng.
Học thêm, thư viện và hoạt động sau giờ học
Ở xã ngoại thành, các lớp học thêm, trung tâm ngoại ngữ, năng khiếu không nhiều và tập trung ở vùng trung tâm như khu chợ Củ Chi cũ hay phía Thủ Dầu Một. Học sinh muốn học thêm thường phải đi xa, tốn thời gian đưa đón. Nhiều gia đình chọn học trực tuyến hoặc nhờ giáo viên dạy kèm tại nhà, kết hợp với tự học có kế hoạch.
Đổi lại, trẻ ở xã có nhiều thời gian và không gian mà trẻ nội thành không có: sân nhà để chạy nhảy, đồng ruộng để quan sát, công việc nhà nông để học sự chăm chỉ. Một đứa trẻ biết phụ cha mẹ cắt cỏ cho bò, biết tên các loại rau trong vườn, biết đọc con nước trên sông là đứa trẻ có vốn sống thật. Các hoạt động của đoàn đội, thể thao ở trường, sân bóng của xã, nhà văn hoá ấp cũng là nơi các em gặp nhau.
Điều phụ huynh cần để ý là giờ rảnh không giám sát. Trẻ lớn tụ tập tắm sông, tắm kênh vào mùa nắng là nguy cơ đuối nước thật sự ở vùng có sông Sài Gòn và mạng kênh dày. Cho con học bơi, dặn tuyệt đối không xuống sông khi không có người lớn, và biết con đi đâu sau giờ học là những việc không thể bỏ.
Lớn lên ở xã: lợi thế và điều cần bù đắp
Học sinh ở Phú Hòa Đông không kém bạn nội thành về khả năng, nhưng có ít cơ hội tiếp cận hơn với thư viện lớn, bảo tàng, câu lạc bộ khoa học, cuộc thi. Phụ huynh có thể bù đắp bằng những việc không tốn nhiều tiền: cho con đọc sách đều đặn, mượn sách ở thư viện trường, dẫn con vào trung tâm thành phố vài lần trong năm để thăm bảo tàng, nhà sách, hội chợ khoa học; khuyến khích con tham gia các sân chơi trực tuyến lành mạnh.
Cũng không nên nhìn việc lớn lên ở xã như thua thiệt. Không khí trong lành, ít áp lực đông đúc, quan hệ hàng xóm gắn bó và cảm giác thuộc về một nơi chốn là những thứ giúp trẻ ổn định tâm lý. Nhiều người trẻ quê Củ Chi đã học lên đại học, đi làm khắp nơi, rồi quay về xây nhà ở chính mảnh đất cha mẹ để lại.
Điều quan trọng nhất có lẽ là sự đồng hành của cha mẹ. Ở xã, nhiều cha mẹ đi làm sớm về muộn, con ở nhà với ông bà. Chỉ cần mỗi tối dành ít thời gian hỏi con về ngày học, xem vở, nói chuyện về bạn bè và nỗi lo của con, đã là sự hỗ trợ lớn hơn bất kỳ lớp học thêm nào.
Sức khoẻ của học sinh ở xã: bữa sáng, nắng và giấc ngủ
Học sinh ở xã thường dậy sớm vì cả nhà dậy sớm: cha mẹ đi làm ca, nhà nuôi bò vắt sữa từ tờ mờ sáng. Điều đó tốt cho nhịp sinh hoạt, nhưng trẻ dễ bỏ bữa sáng hoặc ăn vội một ổ bánh mì trên đường. Một bữa sáng đơn giản tại nhà như cơm, cháo, trứng, một ly sữa giúp các em tỉnh táo cả buổi học. Nhà nuôi bò có sữa tươi thì phải đun sôi kỹ trước khi cho con uống, không cho trẻ uống sữa vừa vắt chưa đun.
Đường đi học ở xã nhiều đoạn trống, không bóng cây, buổi trưa nắng gắt. Mũ rộng vành, áo khoác chống nắng mỏng, chai nước mang theo là ba thứ đơn giản giúp trẻ đỡ mệt, đỡ say nắng. Mùa mưa nên để sẵn áo mưa trong cặp vì giông chiều đến rất nhanh.
Trẻ ở xã lại hay thức khuya vì điện thoại, nhất là khi cha mẹ đi ca tối không có ai nhắc. Thiếu ngủ cộng với dậy sớm làm trẻ mệt và học kém dần. Thống nhất giờ tắt điện thoại, để thiết bị ngoài phòng ngủ và nhờ ông bà nhắc là cách nhiều gia đình đang làm. Khi trẻ có biểu hiện mệt mỏi kéo dài, sốt hay đau bụng thường xuyên, nên đưa đi khám ở trạm y tế xã hoặc cơ sở y tế gần nhất thay vì tự mua thuốc.
Câu hỏi thường gặp
Gia đình ở trọ có cho con học trường công ở Phú Hòa Đông được không?
Được, nếu đã đăng ký tạm trú tại xã. Tuyển sinh đầu cấp phân tuyến theo nơi cư trú, nên nên đăng ký tạm trú sớm và theo dõi thông báo tuyển sinh của ngành giáo dục thành phố để nộp hồ sơ đúng hạn.
Sau sáp nhập, con có phải chuyển trường không?
Không. Các trường vẫn hoạt động tại chỗ cũ, học sinh tiếp tục học ở trường quen thuộc. Thay đổi chủ yếu ở bộ máy quản lý và cách ghi địa chỉ theo xã Phú Hòa Đông mới.
Chọn nhóm trẻ tư cần chú ý gì?
Đến tận nơi xem vào giờ hoạt động, quan sát số trẻ, người trông, chỗ ngủ, bếp, nhà vệ sinh và nhất là an toàn quanh khu nhà: có gần ao, kênh, đường lớn không, cổng có khoá không. Hỏi cơ sở đã được cấp phép chưa.
Cho con tự đạp xe đi học trên tỉnh lộ có an toàn không?
Tỉnh lộ có nhiều xe tải và xe container, nên trẻ nhỏ không nên tự đi. Học sinh lớn cần đi sát lề, đi hàng một, theo nhóm bạn, có đèn và áo sáng màu, ưu tiên tuyến ít xe tải hơn dù xa hơn một chút.
Ở xã con muốn học thêm ngoại ngữ thì làm sao?
Trung tâm ngoại ngữ thường tập trung ở khu trung tâm Củ Chi cũ hoặc phía Thủ Dầu Một. Nhiều gia đình chọn học trực tuyến, dạy kèm tại nhà hoặc kết hợp với tự học có kế hoạch để giảm thời gian đưa đón.
Mùa nắng làm sao để con không tắm sông?
Cho con học bơi, dặn rõ không xuống sông, kênh khi không có người lớn, biết con đi đâu sau giờ học và thống nhất với phụ huynh bạn bè của con. Sông Sài Gòn và kênh trong xã có dòng chảy, bờ dốc và bùn lún nguy hiểm.