Tỉnh lộ 15 là trục dọc chạy qua xã Phú Hòa Đông theo hướng bắc nam, gần như song song với sông Sài Gòn, và là con đường đông nhất xã. Trên đó cùng lúc có xe máy của công nhân đi ca, xe đưa đón công nhân, xe chở sữa và rau, xe tải chở vật liệu, xe khách du lịch đi địa đạo, học sinh đạp xe đi học và người già chạy xe đi chợ. Chạy an toàn trên trục này cần hiểu nhịp giờ đông, những đoạn qua chợ, xưởng, trường học, và thói quen của từng loại xe.
Bài dành cho người mới về ở trọ, người mới mua xe, phụ huynh có con đi học dọc trục, và người ở nơi khác hay đi ngang. Các nhận xét về giờ đông là quy luật chung của một trục ven đô có nhiều xưởng và nông hộ; giờ cụ thể của từng xưởng, số liệu tai nạn hay kế hoạch mở rộng đường, bài không nêu vì cần nguồn chính thức.
Tỉnh lộ 15 trong đời sống của xã
Trong địa chỉ đăng ký của các cơ sở trên địa bàn, tỉnh lộ 15 là tên đường xuất hiện nhiều nhất, nhiều hơn hẳn mọi đường khác. Điều đó nói lên vai trò của nó: đây là xương sống của vùng Tân Thạnh Đông và Phú Hòa Đông cũ. Hai bên đường có cửa hàng tạp hoá, quán cơm, quán cà phê, tiệm sửa xe, cửa hàng vật liệu xây dựng, kho, xưởng gia công và rất nhiều dãy nhà trọ công nhân. Chen giữa vẫn còn nhà vườn, ruộng rau và lối mòn dẫn vào trại bò.
Phía nam xã, tỉnh lộ 15 nối về hướng Hóc Môn cũ, Quận 12 cũ; phía bắc, nó đi tiếp lên các xã ven sông phía trên và vùng địa đạo Bến Dược. Ở khoảng giữa, trong vùng Tân Thạnh Đông cũ, tỉnh lộ 15 cắt tỉnh lộ 8, trục ngang dẫn sang Thủ Dầu Một. Vì vậy, xe trên tỉnh lộ 15 không chỉ là xe của người trong xã mà còn là xe đi xuyên qua: xe hàng từ phía nam lên các xưởng phía bắc, xe du lịch từ thành phố lên địa đạo, xe từ Bình Dương cũ qua cầu Phú Cường rồi rẽ lên.
Mặt đường có đoạn đã được nâng cấp, có đoạn còn hẹp; vỉa hè nhiều nơi bị dùng làm chỗ bán hàng, để xe, phơi đồ. Đó là bối cảnh để hiểu vì sao tốc độ thực tế trên trục không cao, và vì sao người đi đường phải để ý nhiều hướng cùng lúc.
Nhịp đông trong một ngày trên tỉnh lộ 15
Bảng dưới mô tả nhịp chung theo khung giờ. Giờ vào ca của từng xưởng khác nhau, nên mốc giờ chỉ là gợi ý để bạn quan sát và tự điều chỉnh.
| Khung giờ | Ai đông nhất trên đường | Điều cần để ý |
|---|---|---|
| Trước khi trời sáng | Nông hộ chở sữa, người đi chợ đầu mối, xe rau | Trời tối, xe chở bình sữa, sọt rau cồng kềnh, đèn yếu |
| Sáng sớm | Công nhân vào ca, học sinh, xe đưa đón công nhân | Đông nhất ở các ngã ba có xưởng, quanh trường và chợ |
| Giữa buổi sáng đến đầu chiều | Xe tải, xe giao hàng, khách du lịch cuối tuần | Xe lớn chạy nhanh hơn khi đường vắng, nắng gắt |
| Chiều tối | Công nhân tan ca, học sinh tan trường, người đi chợ chiều | Đông hai chiều, ánh nắng chiếu ngang chói mắt |
| Tối muộn | Công nhân ca đêm, xe tải chạy đêm | Đèn đường thưa, người uống rượu bia trên đường về |
Ngày cuối tuần và ngày lễ, tỉnh lộ 15 có thêm xe du lịch lên phía bắc vào buổi sáng và về vào buổi chiều. Những dịp cuối năm, khi nhiều xưởng tăng ca và người dân đi sắm Tết, đường đông hơn bình thường cả ngày.
Những đoạn cần đặc biệt chú ý
Quanh ngã tư giao tỉnh lộ 8. Đây là nơi hai dòng xe lớn gặp nhau, có cả xe từ cầu Phú Cường về. Xe rẽ trái, rẽ phải, xe tải quay đầu, người bán hàng sát mép đường. Giảm tốc từ xa, đi đúng làn, không vượt ẩu trong vùng giao lộ.
Trước chợ và dãy quán. Buổi sáng, người mua dừng xe ngay mép đường để mua đồ, xe ba gác chở hàng đỗ tạm, trẻ em chạy qua đường. Chạy chậm, sẵn sàng phanh, quan sát cả người đi bộ phía sau xe đậu.
Cổng xưởng và cổng kho. Giờ vào ca, giờ tan ca, hàng trăm xe máy đổ ra cùng lúc; xe tải, xe container ra vào cổng cần quay đầu, lùi xe chiếm cả lòng đường. Khi thấy một cổng xưởng lớn phía trước, hãy giảm tốc và quan sát người điều khiển xe lùi.
Khu trường học. Giờ vào học, tan học, phụ huynh dừng xe đón con hai bên đường, học sinh đạp xe thành tốp. Giảm tốc mạnh, đừng bóp còi dồn dập, nhường học sinh qua đường.
Chỗ đường liên ấp nhập vào. Từ các đường nhỏ như Nguyễn Thị Nê, Bến Than, Cây Bài hay đường số, xe máy và xe nông nghiệp nhập vào tỉnh lộ thường không nhìn kỹ. Khi đi qua các ngã rẽ có hàng rào, cây cối che khuất, nên để ý cả hai bên.
Chung đường với xe lớn: xe tải, xe container, xe đưa đón
Xe tải chở vật liệu xây dựng, xe chở hàng cho các xưởng, xe container và xe khách đưa đón công nhân là một phần không thể thiếu của tỉnh lộ 15. Người chạy xe máy cần biết một điều căn bản: tài xế xe lớn có những vùng không nhìn thấy, gọi là điểm mù, ngay phía sau đuôi xe, sát hai bên hông và ngay trước đầu xe. Nếu bạn không nhìn thấy gương chiếu hậu của xe lớn, rất có thể tài xế cũng không thấy bạn.
Khi xe lớn rẽ, nhất là rẽ phải vào cổng xưởng hay đường nhỏ, thân xe quét một vòng rộng hơn đầu xe. Xe máy chen vào khoảng giữa xe lớn và lề đường lúc này rất nguy hiểm. Hãy dừng lại phía sau, chờ xe rẽ xong. Tương tự, đừng vượt xe lớn ở chỗ đường hẹp, chỗ có xe ngược chiều hoặc chỗ gần ngã ba.
Xe đưa đón công nhân thường dừng đón trả người ở những điểm quen thuộc ven đường. Người xuống xe có thể băng qua đường ngay trước hoặc sau đầu xe. Khi thấy xe đưa đón đang dừng, giảm tốc, không vượt sát. Với tài xế xe lớn, cũng cần nhớ rằng phần lớn người đi đường quanh mình là xe máy, xe đạp, người đi bộ; giữ tốc độ phù hợp khi qua khu dân cư là cách bảo vệ cả mình lẫn người khác.
Chạy tỉnh lộ 15 lúc trời tối và lúc nắng gắt
Ban đêm, tỉnh lộ 15 có đoạn sáng đèn cửa hàng, có đoạn tối hẳn khi đi qua ruộng, vườn hay khoảng trống giữa hai khu dân cư. Mắt người cần vài giây để quen khi đi từ chỗ sáng sang chỗ tối, và chính lúc đó dễ bỏ sót một chiếc xe đạp không đèn, một con bò lạc ra lề hay một đống vật liệu ai đó đổ tạm bên đường. Chạy chậm lại khi rời đoạn sáng, dùng đèn chiếu xa khi đường vắng và chuyển về đèn chiếu gần khi có xe ngược chiều để không làm chói mắt người khác.
Ca đêm của các xưởng khiến tỉnh lộ có dòng xe vào lúc khuya, khi người đi đường đã mệt sau một ngày làm việc. Nếu bạn thấy buồn ngủ, đừng cố chạy cho xong; dừng ở quán nước mở khuya hay một chỗ sáng đèn, rửa mặt, nghỉ vài phút. Người chở con nhỏ về khuya nên cho con ngồi giữa, mặc áo sáng màu.
Ban ngày mùa khô, nắng gắt buổi trưa làm mặt đường hắt sáng, người chạy xe mau mất sức và mất tập trung. Áo khoác, găng tay, kính và nước uống là đồ nên có. Buổi chiều, khi đi theo hướng có mặt trời chiếu ngang, tầm nhìn bị chói rõ rệt; lúc này giảm tốc độ và tăng khoảng cách với xe phía trước. Sau cơn mưa đầu mùa, lớp bụi và dầu nhớt trên mặt đường làm đường trơn hơn bình thường, phanh gấp dễ trượt bánh.
Chạy xe an toàn trên tỉnh lộ 15: những thói quen nên có
Không có mẹo nào thay được sự tập trung, nhưng vài thói quen dưới đây giảm rủi ro rõ rệt cho người hay đi trục này:
- Đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách, kể cả khi chỉ chạy một đoạn ngắn ra chợ; phần lớn quãng đường trên tỉnh lộ đều có xe lớn.
- Bật đèn khi trời chưa sáng hẳn, khi chiều tối và khi trời mưa; đèn giúp người khác thấy bạn, không chỉ giúp bạn thấy đường.
- Không dùng điện thoại khi đang chạy; muốn xem đường hay nghe máy thì tấp vào chỗ an toàn.
- Giữ khoảng cách đủ xa với xe phía trước để kịp phanh khi họ dừng đột ngột trước chợ, trước quán.
- Khi chở hàng cồng kềnh như bình sữa, bao cỏ, sọt rau, buộc chắc, không để hàng che đèn sau và biển số.
- Không uống rượu bia rồi chạy xe; các buổi đám tiệc ở quê thường kéo dài tới tối, hãy nhờ người chở hoặc ở lại.
- Với người mới chạy xe hoặc mới về ở, tập đi vào giờ vắng trước để quen các ngã rẽ, rồi mới đi vào giờ cao điểm.
Nếu gặp tai nạn trên đường, việc đầu tiên là bảo đảm an toàn cho chính mình và người bị nạn khỏi dòng xe, gọi cấp cứu 115 khi có người bị thương, và báo cho lực lượng chức năng. Không tự ý di chuyển người bị thương nặng nếu không biết cách.
Đường đang thay đổi: chuyện mở rộng, nâng cấp và nhà ven đường
Cũng như nhiều trục ở vùng ven, tỉnh lộ 15 được nhắc tới trong các kế hoạch nâng cấp, mở rộng của thành phố qua nhiều năm. Có những đoạn đã làm, có những đoạn vẫn đang chờ. Với người dân, điều đáng quan tâm là thông tin chính thức: thông báo của chính quyền, quyết định thu hồi đất, cắm mốc lộ giới. Lời đồn "sắp mở đường" là chuyện thường gặp ở ven đô, và không ít người đã mua bán, xây dựng dựa trên lời đồn rồi thiệt.
Nếu nhà bạn ở mặt tỉnh lộ, hãy tìm hiểu lộ giới của đoạn đường trước khi xây, sửa nhà; phần nằm trong lộ giới có thể bị hạn chế xây dựng. Việc này hỏi ở bộ phận tiếp nhận hồ sơ của xã hoặc cơ quan quản lý xây dựng theo quy định hiện hành, không nên chỉ nghe môi giới. Trong lúc thi công, mặt đường có thể thu hẹp, có rào chắn, đất cát rơi vãi; chạy chậm hơn và để ý biển báo tạm.
Còn với người đi đường, một trục đông đúc như tỉnh lộ 15 sẽ không bao giờ hoàn toàn thông thoáng, dù được mở rộng. Chọn giờ đi hợp lý, chạy với tốc độ phù hợp và nhường nhịn tại các điểm giao là những điều mà dù đường rộng hay hẹp vẫn đúng.
Câu hỏi thường gặp
Tỉnh lộ 15 qua Phú Hòa Đông đông nhất vào giờ nào?
Thường là sáng sớm khi công nhân vào ca và học sinh đi học, và chiều tối khi tan ca, tan trường. Trước khi trời sáng có dòng xe chở sữa, rau. Ngày cuối tuần có thêm xe du lịch lên địa đạo vào buổi sáng và về vào buổi chiều.
Đi địa đạo Bến Dược có phải qua tỉnh lộ 15 đoạn Phú Hòa Đông không?
Nhiều người đi từ phía nam thành phố chọn tỉnh lộ 15 nên sẽ đi ngang xã. Đây không phải đường duy nhất; cũng có thể đi quốc lộ 22 rồi rẽ các đường khác. Khu địa đạo thuộc xã khác ở phía bắc, không thuộc Phú Hòa Đông.
Có nên cho học sinh tự đạp xe đi học dọc tỉnh lộ 15 không?
Tuỳ tuổi, kỹ năng của con và đoạn đường cụ thể. Trục này có nhiều xe tải và xe đưa đón, nên phụ huynh thường đi cùng con vài lần, chỉ chỗ nguy hiểm, dặn đi sát lề phải theo hàng một và không đạp xe dàn hàng ngang.
Nhà mặt tiền tỉnh lộ 15 có cần lo chuyện lộ giới khi xây nhà?
Có. Trước khi xây hoặc sửa nhà ở mặt tỉnh lộ, nên hỏi lộ giới và quy hoạch của đoạn đường tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ của xã hoặc cơ quan quản lý xây dựng. Phần đất nằm trong lộ giới có thể bị hạn chế xây dựng theo quy định hiện hành.
Gặp tai nạn trên tỉnh lộ 15 thì làm gì trước tiên?
Đưa mình và người bị nạn ra khỏi dòng xe nếu làm được an toàn, gọi 115 khi có người bị thương và báo lực lượng chức năng. Không tự ý di chuyển người bị thương nặng ở cột sống hay cổ nếu không biết cách, và nhờ người xung quanh cảnh báo xe phía sau.
Tỉnh lộ 15 có đoạn nào hay ngập khi mưa không?
Như nhiều trục ven đô, có những đoạn trũng hoặc đoạn mà cống thoát nước chưa theo kịp nhà xây hai bên, mưa lớn có thể đọng nước tạm thời. Vị trí cụ thể thay đổi theo từng đợt nâng cấp, nên hỏi người địa phương và chạy chậm khi gặp đoạn nước đọng.