Từ xã Phú Hòa Đông, đường sang Thủ Dầu Một quen thuộc nhất là theo tỉnh lộ 8 về phía đông rồi qua sông Sài Gòn bằng cầu Phú Cường. Cầu nối bờ Củ Chi cũ với khu trung tâm Thủ Dầu Một, nơi trước 7/2025 là tỉnh lỵ Bình Dương. Mỗi ngày, người trong xã qua cầu để đi làm ở các xưởng, công ty bên kia sông, đi chợ, đi học, đi khám bệnh; theo chiều ngược lại, nhiều người bên Thủ Dầu Một sang Củ Chi cũ làm việc và thăm người thân.
Bài này nói về con đường ấy từ góc người đi hằng ngày: tỉnh lộ 8 chạy qua đâu, giờ nào cầu đông, chuyện đò ngang trên sông trước khi có cầu và hiện nay, những lưu ý khi chạy xe trên cầu cao và khi trời gió, mưa. Vị trí đầu cầu phía Củ Chi cũ so với ranh xã mới chưa được bài này kiểm trên bản đồ hành chính, nên chỉ nói là cầu nằm trên tỉnh lộ 8, ở phía đông của vùng Tân Thạnh Đông cũ.
Tỉnh lộ 8: từ quốc lộ 22 xuyên qua xã ra sông
Tỉnh lộ 8 là trục ngang của vùng Củ Chi cũ. Đầu phía tây gặp quốc lộ 22 ở khu trung tâm Củ Chi cũ, nay là xã Tân An Hội; từ đó con đường chạy về phía đông, qua vùng Tân Thạnh Tây, Tân Thạnh Đông cũ, cắt tỉnh lộ 15, rồi ra tới sông Sài Gòn và lên cầu Phú Cường. Địa chỉ trên tỉnh lộ 8 có số nhà rất lớn, vì đánh số kéo dài từ đầu tuyến, nên khi hẹn nhau người ta hay dùng mốc thay số nhà.
Với người xã Phú Hòa Đông, tỉnh lộ 8 có hai chiều sử dụng rõ ràng. Đi về phía tây là lên khu trung tâm Củ Chi cũ: làm giấy tờ, đi chợ lớn, đi bến xe, đi bệnh viện tuyến trên của vùng, ra quốc lộ 22 về nội thành hay đi Tây Ninh. Đi về phía đông là qua sông sang Thủ Dầu Một và các khu công nghiệp, khu đô thị của Bình Dương cũ. Trong ngày, hai dòng xe này chồng lên nhau, cộng với xe tải chở hàng giữa hai bờ, nên tỉnh lộ 8 lúc nào cũng đông hơn các đường liên ấp nhiều.
Dọc hai bên tỉnh lộ 8 trong xã là nhà phố, quán ăn, cửa hàng vật liệu, xưởng, kho và nhà trọ, chen với những khoảng ruộng, vườn còn lại. Càng gần sông, đất càng thấp và ẩm, cây cối rậm hơn. Đây cũng là đoạn mà người từ Thủ Dầu Một sang lần đầu nhìn thấy "chất quê" của Củ Chi cũ rõ nhất: chỉ vừa xuống cầu là đã thấy vườn cây, ruộng rau bên cạnh những dãy trọ mới xây.
Trước khi có cầu: bến đò và ghe qua sông
Trước khi cầu Phú Cường hiện nay được xây dựng, việc qua lại giữa Củ Chi cũ và Thủ Dầu Một ở đoạn này chủ yếu dựa vào đò ngang và ghe thuyền. Dọc sông Sài Gòn ở vùng Phú Hòa Đông, Tân Thạnh Đông cũ cũng từng có những bến đò ngang nhỏ, đưa người và xe máy qua lại giữa hai bờ. Những tên đất như Bến Than, Bến Cỏ còn lưu trong tên đường, tên ấp là dấu vết của thời sông là đường giao thông chính.
Thời đó, sang bên kia sông là cả một chuyến đi: chờ đò, xuống bến trơn trượt, mùa nước lớn đò chạy chậm, trời giông thì nghỉ. Người buôn bán chở rau, trái cây, củi qua chợ bên kia; học sinh có em đi đò đi học. Khi cầu được đưa vào sử dụng, thời gian qua sông rút xuống chỉ còn vài phút, và đời sống hai bờ gắn với nhau chặt hơn hẳn: người bên này sang bên kia đi làm, bên kia sang bên này mua đất, mở xưởng.
Hiện nay, bến đò nào trên đoạn sông này còn chạy, chạy giờ nào, chở được gì, bài không nêu vì thay đổi theo thời gian và cần kiểm tại chỗ. Nếu bạn muốn qua đò, hãy hỏi người dân gần bến. Khi đi đò, mặc áo phao nếu có, không đứng ở mép đò, không chở quá tải, và không đi khi trời giông, gió lớn hoặc nước chảy xiết.
Đi qua sông sang Thủ Dầu Một: những lựa chọn
Tuỳ nơi bạn ở trong xã và nơi cần tới bên kia sông, cách đi có khác. Bảng dưới so sánh ở mức nguyên lý, không nêu thời gian hay giá cụ thể.
| Cách đi | Hợp với ai | Ưu điểm | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Xe máy theo tỉnh lộ 8, qua cầu Phú Cường | Phần lớn người đi làm, đi chợ, đi khám | Chủ động giờ, đi thẳng vào trung tâm Thủ Dầu Một | Cầu và đoạn dẫn đông vào giờ đi làm, gió mạnh trên cầu |
| Ô tô qua cầu Phú Cường | Gia đình, người chở hàng | Che mưa nắng, chở được nhiều | Đoạn dẫn cầu hay ùn, khó đỗ xe bên trung tâm |
| Xe đưa đón của công ty | Công nhân làm ở xưởng, công ty bên kia sông | Không phải tự chạy xe, đỡ mệt | Phụ thuộc giờ xe, điểm đón cố định |
| Xe buýt liên vùng nếu có tuyến | Học sinh, người không có xe | Không phải tự lái | Tuyến và giờ phải tra trước, có thể phải đi bộ ra trục lớn |
| Đò ngang nếu còn bến chạy | Người ở sát bờ sông cần qua gần | Đường ngắn với nhà gần bến | Phụ thuộc thời tiết, nước; phải hỏi tại chỗ |
Với người ở các ấp phía bắc xã, gần Phú Hòa Đông cũ, đường ra cầu Phú Cường phải đi xuống phía nam theo tỉnh lộ 15 rồi mới rẽ tỉnh lộ 8, nên tính thêm quãng đường so với người ở Tân Thạnh Đông cũ.
Đi làm qua cầu mỗi ngày: nhịp giờ và mẹo của người quen
Sáng sớm đông chiều đi. Phần đông người từ phía Củ Chi cũ sang Thủ Dầu Một vào buổi sáng, nên chiều sang đông vào sáng sớm; chiều tối thì ngược lại. Tuy vậy, cũng có người bên kia sang làm ở các xưởng phía Củ Chi cũ, nên cả hai chiều đều có dòng xe.
Đi sớm một chút đỡ nhiều. Người quen đường thường đi sớm hơn giờ cao điểm một chút để tránh dồn xe ở đoạn dẫn lên cầu và các nút giao bên trung tâm Thủ Dầu Một. Đi muộn cũng là cách, nhưng dễ trễ giờ vào ca.
Đoạn kẹt thường nằm ở hai đầu cầu. Trên cầu xe chạy liên tục, chỗ ùn thường là chân cầu, nơi các dòng xe nhập vào và các nút giao gần đó. Giữ làn, không lấn sang làn ngược chiều để vượt.
Mang theo áo mưa và đồ chống nắng. Trên cầu không có chỗ trú, mưa lớn bất chợt là ướt hết. Áo mưa để sẵn trong cốp xe là món không thể thiếu với người đi làm qua sông.
Chạy xe trên cầu Phú Cường an toàn
Cầu bắc qua sông lớn có những điều khác với đường bằng; người mới đi nên biết trước:
- Gió trên cầu mạnh hơn dưới đường nhiều, nhất là giữa trưa và lúc trời sắp giông; nắm chắc tay lái, giảm tốc, không chở hàng cồng kềnh dễ bắt gió.
- Khi lên dốc và xuống dốc, giữ khoảng cách với xe phía trước; xuống dốc dùng phanh đều, không phanh gấp.
- Không dừng đỗ trên cầu để chụp ảnh, ngắm sông hay nghe điện thoại; xe phía sau chạy nhanh rất khó tránh.
- Đi đúng phần đường dành cho xe máy nếu có vạch phân làn; tránh xa xe tải, xe container khi chúng lên dốc chậm.
- Trời mưa, mặt cầu và khe co giãn có thể trơn; giảm tốc trước khi qua.
- Nếu xe hỏng trên cầu, bật đèn, dắt xe sát lề và gọi người hỗ trợ, đừng sửa xe giữa lòng đường.
Cũng nên nhắc rằng cầu là nơi có nhiều người qua lại vào ban đêm. Nếu thấy ai đó có biểu hiện bất thường, đứng lâu ở lan can, hãy báo ngay cho lực lượng chức năng qua số 113 thay vì đứng nhìn.
Hàng hoá qua cầu: con đường nối hai vùng kinh tế
Cầu Phú Cường không chỉ chở người đi làm. Mỗi ngày, xe tải nhỏ chở rau, sữa, trái cây từ phía Củ Chi cũ sang các chợ, bếp ăn công nghiệp bên Thủ Dầu Một; theo chiều ngược lại là xe chở vật liệu xây dựng, hàng gia công, linh kiện, hàng tiêu dùng về các xưởng và cửa hàng trong xã. Với các xưởng nhỏ, kho bãi dọc tỉnh lộ 8 và tỉnh lộ 15, việc nằm gần một cây cầu qua sông là lợi thế: khách hàng, nhà cung cấp ở cả hai bờ đều tới được trong thời gian ngắn.
Mặt trái là tỉnh lộ 8 phải gánh nhiều xe tải hơn so với một con đường quê bình thường. Ở các đoạn qua khu dân cư, xe tải chạy sát nhà dân gây bụi, rung và tiếng ồn, nhất là ban đêm. Người dân sống ven trục nên chọn chỗ để xe, chỗ cho trẻ nhỏ chơi lùi xa mép đường; chủ xưởng nên sắp xếp giờ nhập xuất hàng sao cho tránh giờ học sinh đi học, tan học.
Với người làm nghề vận chuyển nhỏ, như chở rau đi chợ hay chở sữa đi giao, nên tính giờ qua cầu sao cho tránh cao điểm buổi sáng, vừa đỡ mất thời gian vừa đỡ rủi ro khi len lỏi giữa dòng xe máy đi làm. Hàng phải buộc chắc, che chắn gọn, vì gió trên cầu có thể thổi bay bạt che hay làm lệch hàng chất cao.
Hai bờ một thành phố: điều gì đã đổi sau tháng 7/2025
Từ ngày 1/7/2025, khi tỉnh Bình Dương sáp nhập vào TP Hồ Chí Minh, cầu Phú Cường không còn là cầu "sang tỉnh". Về hành chính, người hai bờ cùng một thành phố; về đời sống, nhiều việc vẫn như cũ: bạn vẫn đi làm, đi chợ, đi khám như trước. Một vài thay đổi đáng biết nằm ở giấy tờ và dịch vụ công: địa chỉ bên kia sông nay mang tên phường, xã mới thuộc TP Hồ Chí Minh, các thủ tục có thể thực hiện theo quy định chung của thành phố.
Với người đi lại hằng ngày, việc chung một thành phố có thể mở ra chuyện kết nối tuyến buýt, quy hoạch giao thông hai bờ thống nhất hơn trong tương lai. Tuy vậy, mọi kế hoạch về cầu mới, đường mới, tuyến buýt mới chỉ nên tin khi có thông báo chính thức. Những lời đồn về "cầu sắp làm ngay đầu ấp" thường đi kèm chuyện mua bán đất, nên cần thận trọng.
Cũng cần nhớ rằng người bên kia sông khi tìm đường sang xã có thể vẫn quen gọi "Củ Chi". Khi hẹn người từ Thủ Dầu Một sang, hãy nói cả tên xã mới lẫn tên cũ: "xã Phú Hòa Đông, chỗ Tân Thạnh Đông cũ, gần tỉnh lộ 15", để họ dễ hình dung.
Câu hỏi thường gặp
Từ Phú Hòa Đông sang Thủ Dầu Một đi đường nào?
Đường phổ biến nhất là theo tỉnh lộ 8 về phía đông rồi qua cầu Phú Cường. Người ở các ấp phía bắc xã thường đi xuống theo tỉnh lộ 15 tới chỗ giao với tỉnh lộ 8 rồi mới rẽ ra cầu. Xuống cầu bên kia là vào khu trung tâm Thủ Dầu Một.
Cầu Phú Cường có nằm trong xã Phú Hòa Đông không?
Cầu nằm trên tỉnh lộ 8, ở phía đông của vùng Tân Thạnh Đông cũ, nối bờ Củ Chi cũ với Thủ Dầu Một. Ranh giới chính xác của đầu cầu với các xã mới sau sáp nhập nên tra trên bản đồ hành chính chính thức, vì bài này chưa kiểm được điểm đó.
Còn đò ngang qua sông Sài Gòn ở Phú Hòa Đông không?
Trên sông Sài Gòn ở vùng này từng có nhiều bến đò ngang. Hiện bến nào còn chạy, chạy giờ nào thì phải hỏi người dân tại chỗ. Nếu đi đò, mặc áo phao nếu có, không chở quá tải và không đi khi trời giông gió hoặc nước xiết.
Giờ nào qua cầu Phú Cường dễ đi nhất?
Thường là giữa buổi sáng và đầu buổi chiều, khi dòng người đi làm đã qua. Sáng sớm và chiều tối hai đầu cầu dễ ùn. Ngày lễ, cuối năm có thể đông bất thường, nên xem tình trạng giao thông trên ứng dụng trước khi đi.
Sau sáp nhập 2025, người Phú Hòa Đông đi làm bên Thủ Dầu Một có phải đổi giấy tờ gì không?
Việc đi lại không cần giấy tờ gì mới, vì hai bờ đã cùng TP Hồ Chí Minh. Các giấy tờ cá nhân như căn cước, đăng ký xe có địa chỉ cũ vẫn dùng theo hướng dẫn chung; khi cần cập nhật thì làm theo quy định hiện hành tại nơi tiếp nhận hồ sơ.
Chạy xe máy qua cầu lúc trời giông có nguy hiểm không?
Có rủi ro, vì gió trên cầu mạnh và mặt cầu trơn khi mưa. Nếu trời đang giông lớn, nên chờ ở chỗ trú an toàn dưới chân cầu cho qua cơn. Nếu đã lên cầu, giảm tốc, nắm chắc tay lái, giữ khoảng cách và không dừng giữa cầu.